Những sự kiện nổi bật

1. Lễ Hội Đền Xã Tắc

Lễ hội đền Xã Tắc được phục dựng gồm các khóa lễ: Lễ cấp thủy; lễ mộc dục; lễ nghinh thần; lễ an vị tượng; lễ tế Xã Tắc; dâng lễ vật của nhân dân địa phương; thả thuyền giấy, đèn hoa đăng trên sông Ka Long….

Ngày 4/11/2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 3238/QĐ-BVHTTDL về việc xếp hạng Di tích cấp Quốc gia đối với Di tích lịch sử đền Xã Tắc (phường Ka Long, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh). Trước đó, năm 2005, đền Xã Tắc đã được UBND Tỉnh Quảng Ninh xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh.

Thực hiện kế hoạch số 32/KH-BTC của Ban tổ chức Lễ hội đền Xã Tắc về tổ chức Lễ hội đền Xã Tắc năm 2022 nhằm bảo tồn, phát huy và tôn vinh giá trị của di tích đền Xã Tắc và Lễ hội đền Xã Tắc đồng thời, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa và sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh của nhân dân, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Từ ngày 02-03/3/2022 (tức từ ngày 30/01 – 01/02 năm Nhâm Dần), tại đền Xã Tắc, phường Ka Long; Thành phố Móng Cái sẽ tổ chức Lễ hội đền Xã Tắc năm 2022.

2. Lễ Hội Đền Thánh Mẫu

Lễ hội đền Thánh Mẫu phường Trà Cổ diễn ra từ ngày 20/4 đến ngày 23/4 (tức ngày 20/3 đén ngày 23/3 âm lịch). Lễ hội chính của đền Thánh Mẫu diễn ra vào ngày 23/3 âm lịch với phần lễ và phần hội. Phần lễ có lễ rước mâm hoa quả, Lễ dâng hương, Lễ rước đồ lễ từ đình Đông Thịnh vào đến, Lễ chuyển tượng. Sáng 23/3 âm lịch chính hội, phường Trà Cổ tổ chức lễ khai hội và rước kiệu Thánh Mẫu xuất du quanh làng, Ngay sau Lễ an vị và dâng hương cầu cho Mẫu về trời phù hộ cho Quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân mạnh khỏe, mùa màng tươi tốt, tôm cá đầy thuyền; Phần hội được tổ chức với hoạt động thể thao văn nghệ như giải bóng chuyền hơi và chương trình văn nghệ chào mừng lễ hội.

3. Lễ hội Đình Bình Ngọc

Lễ hội Đình Bình Ngọc được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 30/5 đến ngày 2/6 âm lịch

Hàng năm, Lễ hội được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 30/5 đến ngày 2/6 âm lịch với nhiều nghi lễ truyền thống được truyền lại, tiêu biểu như trong chính hội, làng tổ chức đám rước thần. Dọc hai bên đường đám rước đi qua, các gia đình bày các mâm quả, sản vật biển như tôm, cua v.v.. thắp hương thành kính để tỏ lòng biết ơn trời đất, thần linh và tổ tiên năm qua đã phù hộ cho mạnh khoẻ, cuộc sống ấm no, đi khơi đánh bắt được nhiều tôm cá. Trong những ngày hội sẽ tổ chức Thi Ông Voi, các chương trình văn hóa văn nghệ trò chơi dân gian, thể hiện sâu sắc tinh thần quần tụ làng xã. Tất cả tạo nên nét đặc sắc riêng có của cư dân miền biên viễn, thể hiện sự tôn kính các Thành hoàng Làng, tri ân Tiên, tổ, thể hiện lòng biết ơn của con người với các vị phúc thầ

4. Lễ hội Đình Trà Cổ

Hàng năm, từ ngày 30/5 đến 3/6 âm lịch, tại đình Trà Cổ diễn ra nhiều hoạt động lễ hội truyền thống, quy mô lớn, tiêu biểu cho loại hình lễ hội dân gian. Đặc biệt, nét độc đáo của lễ hội là hội thi “Ông Voi”. Nghi lễ chính này được duy trì thường niên, trở thành nét riêng có của vùng đất biên ải Móng Cái. Theo tục lệ, trước khi vào lễ hội, làng Trà Cổ lại họp làng để chọn ra 12 người, gọi là “cai đám”, để chuẩn bị cho lễ hội năm sau. “Cai đám” phải là người, khoẻ mạnh, biết làm ăn, có đạo đức và lối sống lành mạnh, gia đình con cái thuận hoà, không vướng việc tang. Những người được làng chọn cũng rất vinh dự, vì theo quan niệm của người xưa, gia đình nào làm tốt công việc cai đám sẽ được lộc, mạnh khoẻ, ăn nên làm ra…Đáng chú ý, cho dù hoàn thành tốt nhiệm vụ thì mỗi người chỉ được vinh dự làm cai đám một lần trong đời. Từ đầu năm, mỗi cai đám sẽ nuôi một chú lợn. Sau khi mua về nhà, chú lợn này được gọi là “Ông Voi”, được coi là linh vật của thần. “Ông Voi” được chăm sóc chu đáo, ăn ngon, ngủ màn để tránh muỗi, được thăm khám đầy đủ và chăm sóc, nâng niu, trân trọng.

Chiều ngày 30-5 âm lịch, sau lễ tế gia tiên, 12 cai đám sẽ dùng cũi sơn đỏ có mái che mưa nắng rước “Ông Voi” đã được tắm rửa sạch sẽ ra xếp thành hai hàng trước sân đình để chầu thần. Sau lễ tế cáo yết thần, Ban tổ chức lễ hội sẽ dùng thước đo từ đầu đến đuôi, đo vòng cổ, cân nặng từng “ông”. “Ông” nào thân dài, vòng cổ to, đẹp và nặng nhất sẽ giành giải nhất; đồng thời được giữ lại để mổ tế thần. Trong mâm lễ, ngoài thủ lợn, không thể thiếu túm lông đuôi của “Ông Voi” này.

Lễ trao thưởng cho cai đám có “Ông Voi” giải nhất sẽ được tổ chức vào sáng ngày chính hội (1/6). Trong suốt những ngày hội đình, các cai đám sẽ phải túc trực ở đình, cùng Ban tổ chức lo việc cúng lễ, đèn nhang cho đến khi xong hội. Họ được dân làng kính trọng gọi là “ông đám”. Tục thi Ông Voi mang nét độc đáo riêng có, thể hiện sâu sắc ước nguyện về cuộc sống no ấm, đủ đầy của người dân Trà Cổ; đồng thời khẳng định một nét đẹp văn hóa tín ngưỡng và tính truyền đời của một nghi lễ nơi địa đầu Tổ Quốc.

Lễ hội Đình Trà Cổ cùng với di tích Đình Trà Cổ và nhiều nét văn hóa đặc sắc của cư dân vùng biển Móng Cái trong hạt nhân của Khu Du lịch Quốc gia Trà Cổ đã trở thành điểm đến hấp dẫn, độc đáo, riêng có, khiến mỗi người con đất Việt đều ao ước một lần được đặt chân tới đây. Vinh dự hơn, ngày 20/12/2019, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện đã ký quyết định chứng nhận Lễ hội truyền thống Đình Trà Cổ là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đây là niềm tự hào của toàn thể nhân dân Móng Cái, càng khẳng định sâu sắc giá trị cột mốc chủ quyền, cột mốc văn hóa nơi biên ải.

Tháng 6 lại về, trong tiếng lòng của mỗi người dân đất địa đầu, của mỗi cư dân Trà Cổ, tiếng trống hội đình đang thôi thúc, giục giã, đưa bước chân người người trở về để cùng đoàn tụ, tìm lại những giá trị cội nguồn…